Amstelveen - Dit jaar staat Amstelveen, aangejaagd door Stichting Amstelveen Oranje, in het teken van 80 jaar vrijheid met de centrale vraag ‘Vrijheid. Wat doe jij daarvoor?’ Maar wie rekent op een slotakkoord en een einde van de activiteiten rond vrijheid nu 2025 afl oopt, komt bedrogen uit. Voor voorzitter Wilbert Hartman en bestuursleden Hugo van der Kooij en Dorris Falkenstein is vrijheid geen project met een einddatum. Hun boodschap is glashelder: aan vrijheid zit geen einde, de Vrijheidsvlam in Amstelveen zal blijven branden.
Het trio blikt terug op een jaar waarin herdenken, vieren en verbinden op een bijzondere wijze samenkwamen, maar kijkt vooral ook vooruit.
Van der Kooij trapt af: 'Wat ons betreft is het nu vooral de vraag: hoe laten we de fakkel van 4 en 5 mei blijvend branden? Het afgelopen jaar hebben we met veel genoegdoening gemerkt dat we met heel veel partners hetzelfde gevoel deelden: dat vrijheid zo belangrijk is en de aandacht verdient. Samen hebben we er dit jaar iets moois van gemaakt. Ons idee is om met dezelfde partners door te bouwen en het vrijheidsnetwerk in Amstelveen verder uit te breiden. Met nog meer geëngageerde organisaties en mensen die vrijheid belangrijk vinden en er een podium aan willen geven. Dus niet alleen nu en komend jaar, maar ook in 2027, 2028, 2029... en verder. Want vrijheid kent geen einde.'
Boodschap aan de lokale politiek
Dat de gemeenteraadsverkiezingen in het voorjaar van 2026 op het programma staan is voor Amstelveen Oranje reden genoeg om vast een zwaarwegend beroep te doen op de bestuurders in die periode. Van der Kooij: 'Een periode van Historisch Besef onder aanvoering van wethouder Herbert Raat wordt dan afgesloten. We weten niet hoe de verkiezingen uitpakken, maar we doen vast een appèl op het nieuwe College om blijvend aandacht aan te schenken aan vrijheid met een doorlopend thema.’
Dragers van het vuur
Hartman beschrijft hoe de Vrijheidsvlam praktisch kan blijven branden: 'Dat lukt als je met veel partners samen blijft werken. Je hebt organisatoren en uitvoerders, maar ook politieke wil nodig om dat mogelijk te maken. Hoe meer organisaties, instanties en mensen zich aansluiten, hoe meer nieuwe vrijheidsinitiatieven worden gedeeld en overgenomen. Zo inspireren we elkaar en houden we de vlam brandend.’ Volgens de voorzitter werkt het alleen als blijvend aan een vrijheidscultuur wordt gebouwd. 'Als steeds meer partners vanuit hun eigen kracht en doelgroep vrijheid programmeren, blijft het thema organisch groeien. We willen als Amstelveen Oranje vooral ook dat deelnemende organisaties in hun eigen recht en kracht blijven staan. We willen vooral inspireren en vragen aan iedereen, neem vrijheid als thema mee.’
Uit het hart
Van der Kooij vult aan: ‘We hebben dit jaar heel veel organisaties ontmoet die vanuit hun hart hebben meegedaan en
er is met veel partners een prachtige verbinding ontstaan. Die dynamiek werkte door in de stad. We hebben ons als aanjager goed kunnen profi leren en vele activiteiten vonden doorgang. Al werkend sloten steeds meer initiatieven
zich spontaan aan onder de kapstok van vrijheid,' zegt hij. 'Dat is precies het effect dat we willen: dat het niet van boven komt, maar uit de gemeenschap. In dat opzicht was 2025 succesvol, maar het voelt anderzijds altijd te weinig, omdat vrijheid zo ontzettend veel waard is.’
De lijst van dragers was in 2025 al breed. Op de website van Stichting Amstelveen Oranje staat een overzicht van de vele partners uit diverse sectoren die zich aansloten bij het thema, maar dat mogen er dus veel meer worden. 'Het gaat niet alleen om partnerschap en centjes; het gaat vooral om mensen,’ stipt Van der Kooij aan. ‘Vrijheid leeft in ontmoetingen, in vrijwilligerswerk, in makers die hun verhaal delen.’ Hartman doet een oproep aan iedereen om iets te doen voor het thema vrijheid. ‘Als er ruimte komt voor nog meer partijen, voor inspiratoren én uitvoerders, dan komt vrijheid echt tot bloei. Hoe meer inwoners en organisaties zich aansluiten, hoe eenvoudiger het is om de vlam brandend te houden. Dus we vragen iedereen zich bij ons aan te sluiten.’
Wat blijf je ervoor doen?
Dorris Falkenstein weet dat vrijheid vaak pas gemist wordt als het er niet meer is. 'Daarom was ons motto dit startjaar ‘Vrijheid, wat doe jij daarvoor?’ Dat verandert niet. We vragen nu eigenlijk vooral: wat blijf je daarvoor doen? We willen de dialoog over vrijheid in Amstelveen gaande houden, ook onder jongeren en op scholen. Hoe laat je de vlam daar branden, hoe nemen zij de fi guurlijke fakkel in handen?' Ze stelt dat vrijheid een ongekend actueel thema is: ‘Overal staat vrijheid onder druk. Juist daarom raakt het veel mensen en is het belangrijk te beseffen dat je er zelf ook invloed op kunt uitoefenen door er aandacht aan te geven.’
Het themajaar 80 jaar vrijheid mag dan formeel afl open, de beweging stopt niet. Sowieso wordt deze maand onder auspiciën van de gemeente nog offi cieel de Vrijheidsmuur onthuld onder het viaduct bij de Beneluxbaan en op 22 november organiseert Vereniging Historisch Amstelveen een speciale themamiddag met sprekers. En in het voorjaar van volgend jaar staat al de indrukwekkende theatervoorstelling 'Getuigenissen' van Niki Jacobs op stapel.
Van der Kooij: ‘Alles bij elkaar is in 2025 een energie op gang gebracht. Het thema 80 jaar vrijheid was niet alleen een ijkpunt uit historisch perspectief, maar vooral ook een startpunt naar de toekomst. 'We hebben in 2025 gezien dat het kan. Het mooiste is: dit was pas de opmaat.’
Vlam, fakkel, zuurstof
Het beeld dat steeds terugkomt is dat van een vlam. En een vlam dooft pas als je haar geen zuurstof geeft. De zuurstof die Amstelveen Oranje geeft is verbinding, ontmoeting, dialoog, educatie en betrokkenheid, gesteund door mensen en organisaties in Amstelveen. Als die steun blijft én groeit hoeft er niet elk jaar opnieuw een vlam aan te worden gestoken en brandt de vrijheidsvlam tot in lengte van jaren door.
LEZINGENMIDDAG OVER 80 JAAR BEVRIJDING
De Vereniging Historisch Amstelveen en Amstelveen Oranje organiseren op zaterdag 22 november in het Noorddamcentrum aan de Noorddammerweg 1 een speciale lezingenmiddag over de Tweede Wereldoorlog. De bijeenkomst maakt deel uit van het programma ‘Amstelveen 80 jaar bevrijd’. Bezoekers krijgen in één middag een breed palet aan lokale en internationale oorlogsgeschiedenis.
De middag start om 13.00 uur met inloop. Om 13.30 uur vertelt Eduard IJsbrandij over een Messerschmitt Bf109G-6 die in 1943 opsteeg vanaf Fliegerhorst Schiphol en het bijzondere verhaal dat daarop volgde. Aansluitend (14.30 uur) spreekt Pauline de Koning-Olthof over haar grootvader Jan Oranje, in oorlogstijd ambtenaar ‘Duitse zaken’ bij de gemeente Amstelveen.
Na een korte pauze om 15.00 uur neemt Fred Stokkel het publiek om 15.30 uur mee langs militaire activiteiten in Bovenkerk aan de hand van (lucht)foto’s en persoonlijke overleveringen. Om 16.00 uur sluit Paul Hoogers af met een lezing over een vroege ‘Engelandvaarder’ en de geschiedenis van squadron 320 van de Marine Luchtvaartdienst. De dag eindigt rond 17.00 uur.
Gedurende de middag is uniek materiaal uit de Tweede Wereldoorlog te zien, onder meer uit de verzamelingen van René Kok en Frans Rosenberg. Ook wordt lood uit de toren van de St. Urbanuskerk getoond, met daarin namen van Duitse soldaten en inwoners van Bovenkerk. De toegang is gratis en aanmelden is niet nodig. De deuren openen om 13.00 uur; het programma loopt tot circa 17.00 uur.
AMSTELVEEN ORANJE ZOEKT NIEUWE BESTUURSLEDEN
Stichting Amstelveen Oranje zet zich in voor het organiseren van vieringen en herdenkingen in de gemeente Amstelveen en is op zoek naar betrokken bestuursleden. De stichting vervult een belangrijke rol bij het behouden en doorgeven van de Amstelveense geschiedenis en tradities. Het doel van de stichting is om ervoor te zorgen dat belangrijke momenten en gebeurtenissen uit het verleden niet worden vergeten en ook om inwoners te verenigen en te inspireren. Mensen die zich hiervoor willen inzetten kunnen zich melden via het e-mailadres: contact@amstelveenoranje.nl.
Dit artikel verscheen eerder in de november-editie van AmstelveenZ Magazine, nummer 103.