Amstelveen - Amstelveense ondernemers, (non-profit) organisaties en pandeigenaren wacht de komende jaren een oplopende lastenverzwaring als zich in de gemeenteraad een meerderheid aftekent voor de oprichting van een Stadsfonds. Met dat nieuwe fonds moet Amstelveen commercieel, cultureel en sociaal aantrekkelijker worden gemaakt. Het plan leidt tot verdeeldheid, met name omdat de gemeente met de oprichting van het fonds de rekening voor stadspromotie neerlegt bij de genoemde groepen, die worden verplicht om mee te betalen.

Want  weet de gemiddelde ondernemer wel dat die lastenverzwaring er aankomt en waar ze voor gaan betalen? Dat is in feite de vraag die raadslid Dave Offenbach van Burgerbelangen Amstelveen (bbA) stelt in een opiniestuk over het Stadsfonds, nu het stuk staat geagendeerd voor de raadsvergadering.

Gefaseerde OZB-verhoging niet-woningen
Volgens het College van B en W staat de organisatiekracht van Amstelveense ondernemers en instellingen onder druk en is het Stadsfonds onder andere noodzakelijk om het lokale ondernemersklimaat te versterken. De gemeente wil het Stadsfonds de komende jaren financieren met een oplopende (gefaseerde) OZB-verhoging over niet-woningen, zoals kantoren, winkels en bedrijfspanden, maar ook hotels en scholen. Alle gebruikers en eigenaren van (zakelijk en maatschappelijk) onroerend goed worden verplicht mee te betalen aan het fonds. De verhoging van de OZB geldt ook voor gemeentelijke panden.

Vraagtekens
Ondanks dat diverse politieke partijen eerder flinke vraagtekens zetten bij het Fonds, lijkt zich in de gemeenteraad van Amstelveen inmiddels wel een meerderheid af te tekenen voor het plan. Volgens raadslid Dave Offenbach van oppositiepartij Burgerbelangen Amstelveen (bbA) komt dat omdat coalitiepartijen VVD, D66 en PvdA 'een draai' hebben gemaakt, zo schrijft hij in het opiniestuk.

Draagvlak
Offenbach vreest dat er onvoldoende draagvlak is omdat het plan voor het Stadsfonds van bovenaf wordt opgelegd en omdat veel kleine ondernemers vermoedelijk geen idee hebben wat hen boven het hoofd hangt: ‘Stadspromotie en gemeenschapsversterking zijn van oudsher taken van de gemeente, die gefinancierd worden vanuit de algemene middelen. Door deze verantwoordelijkheid nu deels op de schouders van ondernemers en maatschappelijke organisaties te leggen, lijkt de gemeente haar eigen takenpakket door te schuiven naar de private sector.’

Dave Offenbach (bbA)

‘Het meest fundamentele probleem blijft het gebrek aan draagvlak. Winkeliersverenigingen, zoals die van de Van der Hooplaan, Retail Amstelveen en zelfs het Sportbedrijf Amstelveen, hebben zich uitgesproken tegen het Stadsfonds. Maar ook de winkeliers van Unibail-Rodamco-Westfield en URW zelf zijn tegen dit Stadfonds. Ook blijkt dat er meer vastgoedondernemers tegen zijn. Daarnaast zijn de kleine ondernemers die niet vertegenwoordigd worden nauwelijks gehoord,' aldus Offenbach.

Dubbele lasten
Diverse ondernemers in het Stadshart betalen bijvoorbeeld al voor centrumpromotie aan de Stadshart-eigenaar en moeten met een Stadsfonds dubbelop gaan betalen. Dat geldt ook voor ondernemers die zijn aangesloten bij een winkeliersvereniging of een BIZ (Bedrijven Investering Zone). Diverse ondernemers die zich verdiepten in de plannen zien het als weer een extra kostenpost en zijn mordiucs tegen.

Autonomie
Offenbach stelt eveneens dat ondernemers en non-profit organisaties hun autonomie verliezen: ‘Ondernemers en organisaties worden verplicht bij te dragen zonder dat zij volledige zeggenschap hebben over de besteding van deze middelen. Het fonds wordt beheerd door een onafhankelijk stichtingsbestuur, maar de betrokkenen hebben slechts indirecte invloed. Hierdoor verliezen ondernemers en non-profits hun autonomie, terwijl zij wel de lasten dragen. Vanuit een principieel standpunt voelt dit onrechtvaardig en roept het de vraag op: 'Waarom worden degenen die verplicht bijdragen ook niet degenen die daadwerkelijk beslissen?'

Verhogingen
Hoe hoger de WOZ-waarde van een niet-woning, hoe meer de eigenaren en gebruikers ervan dus dienen te betalen voor het fonds. Het ligt namelijk in de bedoeling over de niet-woningen per 100.000 euro WOZ-waarde 20 euro extra OZB te heffen over 2025 & 2026, oplopend naar 30 euro in 2027 en 50 euro in 2028.  45 procent van de OZB moet worden betaald door gebruikers, eigenaren betalen 55 procent. Voor pandeigenaren en gebruikers (gebruikers zijn vaak winkels of organisaties) van panden met een hoge WOZ-waarde kan de rekening dus behoorlijk oplopen.

Stichting bepaalt uitgaven
Na een aanloopfase in de eerste jaren is het de bedoeling dat er in 2028 zo’n anderhalf miljoen euro bij het Fonds binnenkomt via de OZB-verhoging op niet woningen, Die opbrengst wordt  één op één doorgezet als subsidie aan het Stadsfonds. De gemeente bemoeit zich niet met de bestedingen uit het fonds: een op te richten stichting met vertegenwoordigers uit het lokale Amstelveense bedrijfsleven en non-profit sectoren moet gaan bepalen waar geld aan gaat worden uitgegeven. Daarbij valt te denken aan promotie, maar ook aan ‘kennis & kunde’-programma’s, camerabeveiliging bedrijventerreinen, gezamenlijke onderwijs- arbeidsmarkt- en duurzaamheidsinitiatieven, evenementen en feestverlichting in de winkelstraat. Ondernemers en instellingen kunnen daarvoor aanvragen indienen.

De oprichting van het Stadsfonds staat komende woensdag (13 november) op de agenda van de gemeenteraadsvergadering (20.00-23.00 uur) in het raadhuis.

De Amstelveense gemeenteraad bestaat uit twaalf partijen. VVD, D66, PvdA en GvA vormen gezamenlijk de coalitie 2022-2026. BbA, GroenLinks, SP, AVA, CDA, CU, 50Plus en BVNL vormen de oppositie.