Amstelveen - Heuglijk nieuws in de kranten afgelopen week, “Kabinet betaalt Schiphol-omwonenden duizenden euro’s wegens vlieglawaai”. En aangezien ik vanuit mijn zolderraam de verkeerstoren kan zien en ik me daarmee als ‘Schiphol-omwonende’ identificeer, begon ik al monter te zoeken naar een leuke last-minute naar de zon die we voor dat bedrag konden boeken.

Maar ja, zoals dat vaker gaat met compensatieregelingen: als je de kleine lettertjes leest, blijkt het vaak toch een mus te zijn die in een straalmotor terecht is gekomen.

Nu moet ik zeggen dat de kleine lettertjes van deze regeling – ik deed er eerst een tijdje over om ze te vinden en daarna een nog langer tijdje om ze te begrijpen - net zo ondoorgrondelijk zijn als de vliegbewegingen rond Schiphol zelf. De kans dat ik alles verkeerd heb begrepen is dus ongeveer net zo groot als dat alle andere omwonenden van Schiphol er geen (Schip) hol van begrijpen. Bij voorbaat mijn excuses voor alle foute gevolgtrekkingen.

Maar van alle honderdduizenden omwonenden die helemaal niet op vakantie hoeven om toch een vakantiegevoel te krijgen, omdat de charter naar Ibiza een keer of 1000 per dag overvliegt, krijgen slechts 4600 (un)lucky few een gouden ticket. Of, gouden ticket, ze krijgen vast een ingewikkelde brief waarna ze ongetwijfeld een ondoorgrondelijke digitale aanvraagprocedure moeten doorlopen om kans te maken op een beetje geld.

Die 4600 mensen zijn degenen die tussen november 2017 en oktober 2019 bij een handhavingspunt woonden. Schiphol heeft namelijk, zo weet ik inmiddels, 35 punten (van Castricum tot Leiderdorp) waar wordt gemeten of er niet teveel lawaai wordt gemaakt. Zodra het jaarlijkse quotum wordt behaald, mag er niet meer overheen worden gevlogen. Afijn. Je zou zeggen dat je, als je dan helemaal de moeite neemt om allemaal handhavingspunten in te richten, dat soort afspraken handhaaft. Anders had je ze ook gewoon ‘geinige random punten in het land’ kunnen noemen. Of ‘verrassende plekken voor een lekker dagje weg’. Maar niets is minder waar. Er werd namelijk ‘anticiperend gehandhaafd’, wat gewoon bedekt taalgebruik is voor ‘de regels aan je laars lappen’.

Mocht u een keer staande worden gehouden omdat u door het rode licht bent gereden, dan kunt u voortaan zeggen ‘ja, maar naar verwachting wordt dat over 5 jaar gewoon legaal’, waarna de agent zegt: ‘oh verrek, nou dan zal ik anticiperend handhaven en krijgt u vanzelfsprekend nu geen bekeuring’. Mijn zonen hopen hier thuis ook al jaren dat ik anticiperend ga handhaven, maar iedereen met een béétje zinnig verstand weet dat dat leidt tot ongelukken. Iedereen behalve Schipho en de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport dan.

Wat ik nóg interessanter vond, is dat de compensatie wordt bepaald op basis van ‘de hoeveelheid teringherrie (dat stond er niet helemáál letterlijk) én de WOZ-waarde’. We weten namelijk allemaal dat mensen in een groot, duur huis veel meer lijden door geluidsoverlast dan mensen op een krappe flat. Die zijn immers al omgevingsgeluid gewend, van doortrekkende buren, huisfeestjes en mensen die op hakken over de galerij lopen, dus die kunnen best wat meer geluidsoverlast aan dan mensen die dat niet hebben. Ik bedoel; als je in je fijne villa even rustig op je witte vleugel wilt spelen met de taatsdeuren naar je groene gazon lekker open, nou reken dan maar dat het héél vervelend is als daar ineens een vliegtuig overkomt. Volkomen logisch dus dat de compensatie voor geluidshinder wordt gekoppeld aan de woningwaarde.

Of u kans maakt op compensatie? Ik heb geen idee. Misschien rijdt Gaston binnenkort de straat in met een envelop, maar waarschijnlijk niet. Maar misschien ben ik nu anticiperend negatief.

Dit artikel verscheen eerder in AmstelveenZ Magazine mei 2023, nummer 78.