Amstelveen - Sinds 1966 is De Schakel een begrip in Amstelveen en omstreken. Wat begon als een middag wandelen en ‘handenarbeid’ georganiseerd door ouders voor hun kinderen met een verstandelijke beperking, is uitgegroeid tot een bloeiende vereniging. Afgelopen maand vierde De Schakel haar 60-jarig bestaan. Een mijlpaal die niet alleen de geschiedenis van de vereniging markeert, maar ook de enorme impact laat zien die de club heeft op haar leden en vrijwilligers.
Vrijetijdsbesteding
De Schakel biedt vrijetijdsbesteding aan 141 leden, variërend in de leeftijd van 16 tot 83 jaar. Met 109 vrijwilligers staat er een toegewijd team klaar om wekelijks verschillende activiteiten te organiseren voor mensen met een verstandelijke beperking. De deelnemers komen uit Amstelveen, maar ook uit Aalsmeer, Uithoorn, Hoofddorp, Nieuw-Vennep, Ouderkerk en zelfs enkele uit Amsterdam. De club is een plek waar iedereen zichzelf kan zijn en nieuwe sociale contacten kan opbouwen.
Belangrijk
‘De Schakel is altijd heel belangrijk voor mij geweest’, begint Harrie, die al vijftig jaar vrijwilliger is bij De Schakel. ‘Toen ik hier begon, ontdekte ik dat ik ander werk wilde gaan doen. Ik was ooit elektricien en toen ik eenmaal hier kwam, ben ik in de gehandicaptenzorg gaan werken. Door mijn rollen binnen De Schakel, van voorzitter tot penningmeester, heb ik mezelf professioneel enorm ontwikkeld. Maar niet alleen voor mij is het natuurlijk belangrijk. Ook voor onze leden is De Schakel niet meer weg te denken. Laatst kwam een ouder nog naar me toe. Haar zoon kwam binnen toen hij 16 was. Hij is nu vijf jaar lid en veel socialer geworden.’
Samenwerking
Maureen, die 35 jaar geleden bij De Schakel begon als vrijwilliger, vult aan: ‘Het is echt de samenwerking tussen de deelnemers en de begeleiders. Je krijgt veel sociale contacten, als deelnemer maar ook als begeleider. Het is echt een teamgevoel hier. De activiteiten worden in teamverband gedaan. Iedereen kan zijn eigen kracht benutten en dat maakt het voor de deelnemers makkelijker om zich ook buiten De Schakel vrijer te bewegen.’
Interesse
Voor Harrie draait het bij De Schakel niet om de beperkingen van mensen, maar om wat hen interesseert. ‘We kijken naar wat iemand leuk vindt en wat bij iemand past. Niet alleen bij de deelnemers, maar ook bij de vrijwilligers. We hebben zoveel verschillende activiteiten, er zit altijd wel iets voor je bij. De ene deelnemer volgt één activiteit per week, de ander vindt alles leuk en slaapt hier nog net niet’, lacht hij.
Leerschool
Ook Karin, ruim 45 jaar vrijwilliger bij de vereniging, ervaart de club als een leerschool. ‘Ik heb er altijd heel veel van geleerd. Niet alleen mensen leren kennen, maar ook samenwerken, organiseren en afstemmen. Je ontdekt waar je goed in bent.’ Ze wijst op het bijzondere sociale netwerk dat ontstaat. ‘Sommige deelnemers zijn met elkaar opgegroeid en al vijftig jaar dikke vrienden. Bijvoorbeeld Henk en Paul, die elkaar als tieners hier hebben leren kennen. Ze zijn onafscheidelijk bij De Schakel. Nu wonen ze samen in een woonvoorziening en zoeken ze elkaar elke week op in hun kamer met een biertje. Dat is toch fantastisch! Ook wij zijn een hecht team en hebben als vrijwilligers hechte vriendschappen opgebouwd.’
Henk en Paul
Het sociale aspect staat centraal bij De Schakel. ‘Je wordt hier snel geaccepteerd’, vertelt Harrie. ‘Iedereen brengt je in een goed humeur. Soms kom ik op een zaterdagochtend binnen als ik niet zoveel zin heb, maar de deelnemers zorgen dat ik meteen plezier heb. Wij zijn niet opvoedkundig bezig. Als iemand even chagrijnig is, vragen we of ze mee willen doen; zo niet, dan is dat ook prima, zolang anderen er geen last van hebben. Ze accepteren en troosten elkaar.’
Oorsprong
De oorsprong van De Schakel ligt bij ouders die hun kinderen na het werken bij de sociale werkplaats ook vrije tijd wilden bieden. Wat begon met handarbeid op zolder en wandelingen, is inmiddels uitgegroeid tot een veelzijdig aanbod, geheel gerund door vrijwilligers. Huidige activiteiten variëren van wandelen, creatief bezig zijn, fitness in samenwerking met Buenting Sport, yoga, dansen, theater, zwemmen in De Meerkamp, rust en ritme-avonden, streetdance, schilderen, café-avonden, kookclubs en filmmiddagen tot een jaarlijks georganiseerde vakantie.
Activiteiten
De basisactiviteiten, zoals café-avonden, de instuif, filmmiddagen en rust- en ritme-avonden, vallen onder de contributie. Voor speciale activiteiten betalen leden een extra bijdrage, met de mogelijkheid om jaarlijks te wisselen in het aanbod. Harrie: ‘Een of twee keer per jaar gaan we ook met een groep naar een echte kroeg, meestal naar De Manen. Dat maakt het zo bijzonder. Er is echt voor ieder wat wils.’
Maureen benadrukt dat ouders de club waarderen: ‘Sommige deelnemers komen hier echt om contacten te maken, anderen genieten meer in hun eigen tempo. Het kan allemaal. We kunnen op deze manier ouders ontlasten, maar ook van grote betekenis zijn voor de deelnemers die op deze manier echt kunnen bijdragen aan de samenleving en dingen kunnen doen die anderen ook doen.’ Dankzij subsidies van de gemeente kan De Schakel een redelijk lidmaatschap vragen en beschikken ze over een fraai clubhuis aan de Keizer Karelweg, waar ze sinds 2005 gehuisvest zijn.
Schakelvakantie
Een hoogtepunt binnen de vereniging is de Schakelvakantie, door de vrijwilligers liefdevol ‘grote vakantie’ genoemd. Ongeveer 45 leden gaan mee, begeleid door 20 vrijwilligers. Alles wordt van tevoren voorbereid: accommodatie, vervoer, dagprogramma’s en maaltijden. ‘Het is een feestweek’, vertelt Karin. Maureen voegt toe: ‘Van acht uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds is het een doorlopend programma, met een bonte avond als absoluut hoogtepunt. Vorig jaar organiseerden we The Masked Singer, met zelfgemaakte kostuums. De leden hebben de avond van hun leven gehad.’
Schakelvakantie
Naast de vakantie organiseert De Schakel ook een adventure weekend voor sportieve activiteiten. ‘Het gaat om sociale participatie en meedoen met de samenleving’, zegt Maureen. ‘Zelfs kleine momenten, zoals een café-avond waar ze met eigen geld een drankje kunnen kopen, dragen bij aan hun zelfstandigheid. Dat is vaak het enige moment in de week dat ze echt zelf hun eigen drankje kunnen kopen. Dan worden soms de portemonnees op de bar leeggegooid en lopen ze niet veel later met een drankje in de hand de dansvloer op. Dat is het echte geluksmoment.’
Vrijwilligers
Vrijwilligers vormen het hart van de club. Harrie: ‘Eigenlijk gun ik het iedereen om bij de leukste club van Amstelveen te komen. Een deelnemer zei ooit: ‘Ik denk wel de leukste club van Nederland.’ Het klopt: van adventure weekend tot een bezoek aan de schouwburg, we proberen steeds mee te groeien met de leden en organiseren waanzinnig leuke activiteiten voor iedereen.’
De Schakel is altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers. Maureen: ‘Je hoeft geen ervaring of speciale vaardigheden te hebben, alleen affiniteit en plezier in wat je doet. Je leert alles gaandeweg. Het kan variëren van één dag per jaar helpen tot meerdere activiteiten begeleiden. Voor ouders is het een ontlasting, voor de deelnemers een plek om echt iets anders te doen dan thuis.’
Vrijwilligers Maureen, Harrie en Karin
‘Het gaat vooral om lol en gezelligheid’, besluit Maureen. ‘Geen dag is hetzelfde en dat maakt het zo leuk om hier te zijn. Zelfs na 35 jaar nog.’
Meer informatie over De Schakel is te vinden op deschakelamstelveen.nl.
Dit artikel verscheen eerder in de december-editie van AmstelveenZ Magazine, nummer 104.
