Amstelveen - Sinds 1 juni dit jaar heeft Schouwburg Amstelveen een nieuwe interim-directeur: Thomas Smit. Een bekend gezicht in de Nederlandse cultuursector, waar hij al zijn hele carrière werkzaam is. Met zijn achtergrond bij gerenommeerde gezelschappen en theaters en zijn liefde voor de volle breedte van de podiumkunsten, staat hij voor een uitdagende maar inspirerende opdracht: de schouwburg begeleiden in een periode van fusieplannen, een grote verbouwing én de verdere verankering van de schouwburg als het culturele hart van Amstelveen.

De eerste vonk

De liefde voor theater begon bij Thomas al vroeg. Als vijftienjarige jongen ging hij met zijn ouders en broers naar een voorstelling van het legendarische gezelschap De Appel in Den Haag. ‘Ze speelden in een oude tramremise die ze telkens ombouwden tot theaterzaal. Ik zat op de eerste rij toen ineens een acteur letterlijk op mijn schoot belandde. Ik schrok me rot, maar tegelijkertijd voelde ik: dit is magisch. Het publiek werd onderdeel van de voorstelling. De beroemde ‘vierde wand’ tussen toneel en zaal bestond daar gewoon niet. Het was een ervaring die me niet meer los liet’, vertelt hij enthousiast.

Van economie naar cultuur

Thomas studeerde economie in Rotterdam, maar dat was niet helemaal zijn wereld. ‘Op de middelbare school vond ik dat een interessant vak, maar tijdens mijn studie dacht ik al snel: draait het alleen maar om winstmaximalisatie? Dat voelde niet als mijn wereld’, zegt hij. Gelukkig woonde hij dicht bij Museum Boijmans Van Beuningen en vond hij een bijbaan in de Rotterdamse Schouwburg. ‘Zo rolde ik vanzelf de cultuursector in en wist ik: hier wil ik blijven.’

Na zijn studie ging hij aan de slag bij de Rotterdamse Schouwburg, later bij de VSCD (de landelijke koepel van schouwburgen en concertzalen), waar hij onder meer verantwoordelijk was voor de marketing van de toenmalige Theaterbon. Vervolgens werkte hij bij Theatercompagnie Amsterdam van Theu Boermans en later als zakelijk leider bij Conny Janssen Danst. ‘Dat was fantastisch; pure dans, op locatie en in de schouwburg. Maar uiteindelijk merkte ik dat ik breder wilde.’

Die breedte vond hij in Theater Bellevue in Amsterdam, waar hij maar liefst tien jaar zakelijk directeur was. ‘Bellevue is een unieke plek: klein, intiem, met een rijke historie en een café waar theatermakers en publiek elkaar ontmoeten. Jong talent krijgt daar een podium, dat vond ik prachtig. Maar na tien jaar voelde ik dat ik toe was aan iets nieuws.’

De stap naar Amstelveen

Dat ‘iets nieuws’ kwam sneller dan gedacht. Zonder concreet plan nam Thomas afscheid van Bellevue, maar binnen een maand belde Dianne Zuidema, destijds directeur van Schouwburg Amstelveen en inmiddels vertrokken naar DeLaMar Theater. Of hij haar tijdelijk wilde opvolgen. Thomas vertelt: ‘De vraag was of ik de verbouwing en het fusietraject met Poppodium P60 wilde begeleiden. Dat zijn precies de uitdagingen waar ik energie van krijg. Samen met adjunctdirecteur Niels Batenburg, die zich richt op de dagelijkse gang van zaken, kan ik me focussen op strategie en toekomst van de schouwburg.’

Een brede blik op cultuur

Wat Thomas zo waardeert aan Schouwburg Amstelveen is het brede aanbod. ‘In Bellevue lag de nadruk op jonge makers. Hier programmeren we voor de hele stad en regio. Dat is verfrissend. Het eerste wat ik riep toen ik begon was: ik hoop dat Hans Klok hier optreedt. Hem heb ik nog nooit live gezien!’ lacht hij.

Naast de reguliere programmering beheert de schouwburg ook De Landing op Uilenstede, een podium dat juist weer veel weg heeft van Bellevue. ‘Daar gaat het om nieuwe makers en experimentele projecten. Dat vraagt een andere aanpak en een ander verdienmodel. Ik vind het mooi dat we beide werelden in huis hebben: het grote publieksaanbod in de schouwburg én de verdieping bij De Landing.’

Kracht

‘Waarom cultuur zo belangrijk voor me is? Omdat het je aanzet tot denken’, vervolgt hij. ‘Theater, dans of muziek
kan je een nieuwe blik op de wereld geven. Het is fictie, maar wel van vlees en bloed. Die live-ervaring blijft voor mij ongeëvenaard. Tijdens de coronaperiode dacht ik eerst: wat een rust. Maar na een half jaar vond ik het beklemmend. Ik miste de inspiratie, de verwondering. Dat bevestigde voor mij hoe essentieel kunst en cultuur zijn.’

Grote plannen

Voor Schouwburg Amstelveen staan er ingrijpende veranderingen op stapel. ‘De verbouwing staat al jaren op de planning. Het definitieve ontwerp is klaar en als alles volgens plan verloopt, start de verbouwing in mei 2026. De hele voorgevel wordt vernieuwd en het gebouw krijgt een frisse, eigentijdse uitstraling naar het Stadsplein.’

Daarnaast begeleidt Thomas de gesprekken over een mogelijke fusie met poppodium P60. ‘Dat vind ik ontzettend interessant. Samen kunnen we een nog sterker makersklimaat neerzetten. Amstelveen heeft de ambitie om kunstenaars en creatieve makers aan zich te binden, met ruimte voor ateliers en studio’s. Als wij daar met Schouwburg Amstelveen en De Landing een rol in kunnen spelen, kunnen we echt iets opbouwen waar makers graag naartoe komen.’

Balans tussen breed en verdiepend

Een belangrijk aandachtspunt voor Thomas is de balans tussen commerciële publieksvoorstellingen en meer verdiepend theater. ‘Het mooie van de schouwburg is dat die combinatie kan. Dianne heeft bewezen dat er ruimte is voor een breed palet en dat willen we voortzetten. Met musicals, cabaret en grote namen, maar ook met dans en toneel dat prikkelt en uitdaagt.’

Nieuw seizoen

Het nieuwe seizoen belooft veel goeds. ‘De voorverkoop liep als een trein, dat is een mooi teken dat het publiek enthousiast is.’ Zelf heeft Thomas geen uitgesproken voorkeur voor één discipline. 'Alternatieve popmuziek is mijn grote liefde. Ik had net zo goed in een poppodium kunnen werken. Maar na te veel toneel snak ik naar dans, en na te veel dans weer naar toneel. Cabaret vind ik ook heerlijk. Misschien ligt mijn hart toch het meest bij dans, omdat dat vaak onderschat wordt. Dans kan mensen echt veranderen, je leert er anders door kijken. Maar het mooiste is: in Schouwburg Amstelveen hoef ik niet te kiezen.’

Toekomstplannen

En na Amstelveen? ‘Het is echt een interim-opdracht. Maar ik merk dat ik dit soort trajecten heel leuk vind: een
afgebakende opdracht, iets concreets neerzetten. Dat geeft me energie. Dus wie weet volg ik dit pad verder. Voor nu wil ik alles uit deze periode halen, voor de schouwburg én voor mezelf.’

THOMAS' AANBEVELINGEN VOOR DIT SEIZOEN

De voorstelling Loud Whispers van Denden Karadeniz en Zero Dance Theatre. Denden is een danser en choreograaf met een enorm krachtige uitstraling op het podium en staat garant voor spectaculaire dans.

Hedda, een bewerking van Ibsens Hedda Gabler in de regie van de talentvolle regisseur Abdel Daoudi. Ik heb eerder werk van hem gezien en kijk altijd uit naar zijn voorstellingen die verrassend en verfrissend zijn.

Een muziektheatervoorstelling van Orkater: Moeder van Europa. Orkater is een gezelschap met een hele lange en rijke historie. En weten altijd jong, vernieuwend en actueel te zijn.

P60's RADAR op donderdag 18 september. Drie jonge talentvolle bands op een avond. Persoonlijk blijf ik altijd nieuwsgierig naar nieuw talent en het is goed dat P60 op deze manier de ruimte geeft aan jong talent.

Dit artikel verscheen eerder in de september-editie van AmstelveenZ Magazine, nummer 101.