Amstelveen - Twee jaar geleden is in Ziekenhuis Amstelland het zorgpad van de mammapoli veranderd, wat inhoudt dat er verbeteringen zijn voor patiënten met borstkanker. Patiënten die een afwijking hebben opgemerkt of zijn doorverwezen via het Bevolkingsonderzoek, worden door de huisarts vanaf dit moment eerst verwezen naar de radioloog. Als daaruit blijkt dat verder onderzoek nodig is, komen ze pas op de mammapoli en dus onder behandeling in het ziekenhuis. De mammapoli is de polikliniek gespecialiseerd in borstkankerzorg. 

Mammapoli: ontwikkelingen binnen borstkankerzorg

Astrid Baan

De verwijzing vindt plaats achter de voordeur en dat zorgt voor overzicht en korte lijnen. Binnen 48 uur wordt de patiënt door de radioloog gezien, vervolgens wordt indien nodig de patiënt binnen 24 uur doorverwezen naar de Mammapolikliniek. Ook volgt er direct een multidisciplinair overleg als alle uitslagen binnen zijn. Binnen een week weet de patiënt waar hij of zij aan toe is.

‘We werken met een hecht Mammateam’, begint Astrid Baan, al 21.5 jaar werkzaam als mammachirurg in Ziekenhuis Amstelland. ‘Alles wat er qua mammachirurgie mogelijk is, is mogelijk in Ziekenhuis Amstelland.’

Plastische chirurgie

Tot voor kort werkten plastisch chirurgen, gedetacheerd vanuit Amsterdam UMC, één dag in de week in Ziekenhuis Amstelland; een dagdeel voor het poliklinisch spreekuur en een dagdeel op de operatiekamer voor reconstructieve behandelingen. ‘Sinds vorig jaar hebben we dit uitgebreid naar drie dagen per week. De druk op de plastisch chirurgen wordt kleiner en de wachttijden korter, vertelt Baan. ‘Omdat de plastisch chirurgen ook werkzaam zijn in het Amsterdam UMC, kunnen we het volledige pakket aanbieden aan plastische chirurgische zorg op het gebied van de mammachirurgie. Een klein deel van de operaties zoals DIEP (bij deze methode wordt onderhuids vet en huid van de onderbuik gebruikt, red.), die gecompliceerd zijn en lang duren, worden door dezelfde plastisch chirurgen uitgevoerd in het academische ziekenhuis Amsterdam UMC.’

Grootse mogelijkheden

‘Bij het multidisciplinair overleg zijn de plastisch chirurgen aanwezig om te kijken welke reconstructieve technieken wij kunnen toepassen. Voordat de patiënt de diagnose of het behandelplan hoort, hebben wij dit al voor besproken zodat we alles in één keer kunnen aanbieden. Het is fijn dat we op deze manier kunnen samenwerken en dat zij paraat staan om ‘het defect’, dat ik heb achtergelaten tijdens de operatie, te corrigeren met eigen weefsel’, vervolgt Baan. ‘Datzelfde geldt voor reconstructieve opties na een borstamputatie. Zo kunnen wij direct een reconstructie doen waarbij we vaak een definitieve prothese inbrengen, die aansluit aan de huidsparende en soms zelfs tepelsparende amputatie. Ook kunnen wij een borstreconstructie uitvoeren waarbij we vetweefsel met liposuctie opzuigen en daarna injecteren in de borstregio om een nieuwe borst te creëren. Dit gebeurt alleen nog in onderzoeksverband (de BREAST-trial). Het is een veelbelovende techniek. Dit is slechts een greep uit alle mogelijkheden.’

Steeds succesvoller

‘Ik zit inmiddels 21.5 jaar in het vak en behandel al die jaren mensen met borstkanker. De behandelingen worden steeds succesvoller, mede dankzij behandelingen met medicamenten zoals chemotherapie en hormonale therapie voor een operatie. Dat doen we al jaren heel goed en daarmee kun je patiënten vaak borstsparend opereren. We zien ook, met name op chirurgisch gebied, veel veranderingen. Toen ik hier net kwam werken, was de keuze een borstsparende operatie of een amputatie. Meer opties hadden we niet. Nu met de plastische chirurgie van Jan Maerten Smit en Danny Young-Afat erbij, zijn er zoveel meer opties. De patiënten hebben daarin ook vaak een eigen keuze (Shared-Decision-Making). We komen met een voorstel en de patiënt heeft inspraak in de keuze. Je gaat gezamenlijk met de patiënt en het team het proces in. Ik ben er heel trots op, dat we als relatief klein ziekenhuis zulke grootse mogelijkheden kunnen bieden.’

Proctologie: anale klachten bespreekbaar maken

Joanna Luttikhold werkt al twee jaar in Ziekenhuis Amstelland als darmchirurg, met als specialisatie darmkanker en proctologie. Binnen proctologie worden anus, endeldarm en bekkenbodem klachten behandeld.  Mensen uit Amstelveen en ver daarbuiten weten Luttikhold dan ook te vinden als het gaat om anale klachten. ‘Dit onderwerp is behoorlijk taboe. Veel mensen schamen zich en stellen een doktersbezoek uit. En dat terwijl de problemen vaak simpel op te lossen zijn.’

Anale klachten

Luttikhold heeft jarenlang ervaring opgedaan in de Proctos Kliniek en dit alles neemt ze mee in haar werk in Ziekenhuis Amstelland. ‘Heel vaak denken mensen dat ze last hebben van aambeien. Dat is ook een soort van geaccepteerd. Maar er kunnen ook andere zaken spelen. Als dat het geval is, kan ik mensen soms al heel makkelijk helpen door enkel advies te geven. Er zijn veel mensen die last hebben van anale pijn, door bijvoorbeeld kloofjes of fistels (ontstekingen, red.). Ook klachten als een ontsteking van de bilnaad, pijn aan de stuit of bekkenbodemproblematiek kan ik behandelen met ons team van specialisten.’

Joanna Luttikhold

Inzicht en advies

‘Het geeft veel voldoening om de proctologie te doen in dit ziekenhuis. Ik hou me hier sinds mijn opleiding al mee bezig en ik heb nu zoveel kennis. Zodra je ergens veel van af weet, wordt het superleuk. Dan maakt het niet uit of het om borstchirurgie gaat, of als je net als ik anuschirurg bent’, lacht Luttikhold. ‘Mensen vinden het ontzettend vervelend als ze al hun moed hebben verzameld voor een verwijzing en dan vervolgens niet gehoord worden door een specialist. Ik kan met mijn kennis iedereen helpen en dat geeft me veel voldoening. Juist omdat er zoveel schaamte omheen hangt. Ik kan patiënten meestal binnen een week zien en een eerste gesprek geeft al veel inzicht. Vaak begint het met adviezen over naar het toilet gaan. We kijken naar ontlastingsregulaties waarmee we de ontlasting beter kunnen krijgen. En soms komt er iets meer problematiek naar boven, zoals bepaalde darmziektes of intoleranties. Het is voor patiënten lastig om dit soort problematiek te bespreken met iemand, maar met mij kan dat wel. Ik merk dat mensen zo opgelucht zijn na een eerste bezoek. Alleen al om eens met iemand te praten over dit onderwerp en te ontdekken wat normaal is en wat toch meer onderzoek nodig heeft.’

Laserbehandeling

Op dit moment doet Ziekenhuis Amstelland mee met een studie, waarbij een laser wordt gebruikt voor de behandeling van ontstekingen bij de anus, vooral in de bilspleet is het een uitvinding. ‘Het is mooi om mee te kunnen werken aan studies om zo nieuwe behandelmethodes te introduceren. De ingreep is minimaal invasief, zodat er geen grote operatie hoeft plaats te vinden. Het is heel bijzonder wat er allemaal mogelijk is.’

Naast de proctologie, is Luttikhold gespecialiseerd in darmkanker. ‘In het Amsterdam UMC behandelen ze de complexe darmkanker, zoals de endeldarmkanker. Maar de overige behandelingen met betrekking tot darmkanker doen we allemaal hier in Ziekenhuis Amstelland. Voor deze regio zijn wij daar ook het verwijscentrum voor en daar ben ik trots op. We zijn een relatief klein ziekenhuis met korte lijnen waar ik mijn patiënten persoonlijk ken. Tegelijkertijd hebben we ontzettend veel kennis en mogelijkheden in huis. Heel bijzonder om daar onderdeel van te mogen zijn.’

Ziekenhuis Amstelland
Laan van de Helende Meesters 8
1186 AM Amstelveen
www.ziekenhuisamstelland.nl

Dit artikel verscheen eerder in de januari/februari-editie van AmstelveenZ Magazine, nummer 95.